Nobel Kimya Ödülü Kazananlar Listesi Tamamı

0
233
Nobel Kimya Ödülü Kazananlar Listesi

Nobel Kimya ÖdülüAlfred Nobel tarafından ikinci Nobel Ödülü olarak ortaya koyulmuştur.

Bu yazımızda sizlere 1901 yılından itibaren verilmeye başlanan Nobel Kimya Ödülü Kazananlar Listesi paylaşacağız.

İşte 1901 – Günümüz Nobel Kimya Ödülü Kazananlar Listesi

2018: Californiya Teknoloji Enstitüsü‘nden Frances H. Arnold, “Enzimlerin yönlendirdiği evrim” ve Missouri Üniversitesi‘nden George P. Smith ve İngiltere’deki Moleküler Biyoloji MRC Laboratuvarı‘ndan Sir Gregory P. Winter ortak çalışmaları “Peptitlerin ve antikorların faj gösterimi” ile ödülü paylaşmışlardır.

2017: Biyomoleküllerin yüksek çözünürlüklü yapısını elektron mikroskobuyla görmek üzere çalışmalar yapan İsviçreli Jacques Dubochet, Columbia Üniversitesi‘nden Joachim Frank, New York Üniversitesi‘nden Richard Henderson bu ödülü almaya hak kazanmışlardır.

2016Jean-Pierre Sauvage, Sir J. Fraser Stoddart ve Bernard L. Feringa, “Moleküler makinelerin tasarımı ve sentezi” çalışmasıyla ödülü almayı başardılar.

2015: “DNA onarımının mekanik çalışmaları” çalışmasıyla Aziz Sancar, Tomas Lindahl ve Paul Modrich Nobel Kimya Ödülü’nü aldılar.

2014: Eric Betzig, Stefan W. Hell ve William E. Moerner “Canlı hücreleri görselleştirmek için ışık mikroskobu geliştirme” çalışmasıyla ödülü aldılar.

2013: Martin Karplus, Michael Levitt ve Arieh Warshel, “Karmaşık kimyasal sistemler için çok ölçekli modellerin geliştirilmesi” çalışmasıyla ödülü aldılar.

2012: Robert Lefkowitz ve Brian Kobilka , “G-protein-bağlı reseptörlerin (GPCR’ler) iç işleyişini anlamak” üzere yaptıkları çalışmayla ödülü aldılar.

2011: Don Shechtman, “Kuazi Kristali keşfi” ile ödülü almıştır.

2010Richard F. Heck, Ei-ichi Negishi ve Akira Suzuki, “Organik sentezde paladyum katalizli çapraz kuplajlar” çalışması ile ekip ödülü almıştır.

2009Venkatraman RamakrishnanThomas A. Steitz ve Ada E. Yonath, “Ribozomun yapısı ve işlevi üzerine çalışmalar” ile ödülü almayı başardılar.

2008: “Yeşil flüoresan proteini, GFP’nin keşfi ve gelişimi çalışması” ile Osamu Shimomura, Martin Chalfie ve Roger Y. Tsien ödülü almayı başardılar.

2007Gerhard Ertl, “Katı yüzeylerde kimyasal işlemler” çalışması ile ödülü almayı başarmışlardır.

2006Roger D. Kornberg, “Ökaryotik transkripsiyonun moleküler temeli üzerine yaptığı çalışmalar” ile ödülü almayı başardı.

2005Yves Chauvin, Robert H. Grubbs ve Richard R. Schrock, “Organik sentezde metatez yönteminin geliştirilmesi.” çalışması ile ödülü almayı başardılar.

2004Aaron Ciechanover, Avram Hershko ve Irwin Rose, “Ubikuitin aracılı protein yıkımının keşfi.” çalışması ile ödülü almayı başarmıştır.

2003: Peter Agre, “Hücre zarlarındaki kanallarla ilgili keşifler” ve Roderick MacKinnon, “İyon kanallarının yapısal ve mekanik çalışmaları.” ile ödülü paylaşmışlardır.

2002John B. Fenn ve Koichi Tanaka, “Biyolojik makromoleküllerin kütle spektrometrik analizleri için yumuşak desorpsiyon iyonizasyon yöntemlerinin geliştirilmesi” çalışması ve Kurt Wüthrich, “Biyolojik makromoleküllerin üç boyutlu yapısını belirlemek için nükleer manyetik rezonans spektroskopisi gelişimi” çalışması ile ödülü almayı paylaştılar.

2001William S. Knowles ve Ryoji Noyori, “Kiralize katalizli hidrojenasyon reaksiyonları üzerindeki çalışmaları” ve K. Barry Sharpless, “Kiralize katalizli oksidasyon reaksiyonları üzerindeki çalışmaları” ile ödülü paylaştılar.

2000Alan J. Heeger, Alan G. MacDiarmid ve Hideki Shirakawa, “İletken polimerlerin keşfi ve gelişmesi.” üzerine yapmış oldukları çalışma ile ödülü almışlardır.

1999Ahmed H. Zewail, “Femtosaniye spektroskopisi kullanarak kimyasal reaksiyonların geçiş durumları üzerine yaptığı çalışmalar” ile ödülü almayı başardı.

1998Walter Kohn, “Yoğunluk-fonksiyonel teorisini geliştirmesi” ve John A. Pople, “Kuantum kimyasında hesaplama yöntemleri geliştirmesi” çalışması ile ödülü almayı başarmıştır.

1997Paul D. Boyer ve John E. Walker ve Danimarkalı Jens C. Skou, “Adenozin trifosfat (ATP) sentezini sağlayan enzimsel mekanizmayı aydınlatma çalışmaları” ile ödülü aldılar.

1996: Robert F. Curl Jr., Sir Harold W. Kroto ve Richard E. Smalley, “1985 yılında yaptıkları çalışmada karbon elementinin “fulleronler” dıye adlandırılan yeni formlarını keşfeden” çalışmaları ile ödülü aldılar..

1995: Paul J. Crutzen, Mario J. Molina ve F. Sherwood Rowland, “Ozonun oluşumu ve ayrışmasıyla ilgili olarak atmosferik kimyadaki çalışma” ile ödülü aldılar.

1994: George A. Olah, “Carbocation Chemistry’e yaptığı katkıları.” çalışması ile ödülü almayı başardılar.

1993: Kary B. Mullis, “Polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) metodu icadı” ve Michael Smith, “Oligonükleotid bazlı, sahaya yönelik mutajenezin ve protein çalışmalar” ile ödülü aldılar.

1992: Rudolph A. Marcus, “Kimyasal sistemlerde elektron transfer reaksiyonları teorisine yaptığı katkıları.” ile ödülü aldılar.

1991: Richard R. Ernst, “Yüksek çözünürlüklü nükleer manyetik rezonans (NMR) spektroskopisi metodolojisinin geliştirilmesine yaptığı katkılardan dolayı” ödülü almayı başarmıştır.

1990: Elias James Corey, “Organik sentez teorisi ve metodolojisi gelişimi” ile ödülü almıştır.

1989: Sidney Altman ve Thomas R. Cech, “RNA’nın katalitik özelliklerini keşfetmeleri” ile ödülü aldılar.

1988: Johann Deisenhofer, Robert Huber ve Hartmut Michel, “Fotosentez reaksiyonun üç boyutlu yapısının belirlenmesi” çalışması ile ödülü almayı başardılar.

1987Donald J. Cram, Jean-Marie Lehn ve Charles J. Pedersen, “Yüksek seçiciliğin yapıya özel etkileşimleri ile moleküllerin geliştirilmesi ve kullanımı” çalışması ile ödülü almıştır.

1986Dudley R. Herschbach, Yuan T. Lee ve John C. Polanyi, “Kimyasal temel süreçlerin dinamikleri ile ilgili katkıları” çalışması ile ödüle layık görüldüler.

1985: Herbert A. Hauptman ve Jerome Karle, “Kristal yapıların belirlenmesi için doğrudan yöntemlerin geliştirilmesi” çalışmaları ile ödülü almayı başardılar.

1984: Robert Bruce Merrifield, “Katı bir matriks üzerinde kimyasal sentez metodolojisi geliştirmesi” çalışması ile ödüle layık görüldü.

1983: Henry Taube, “Özellikle metal komplekslerinde elektron transfer reaksiyonları üzerindeki çalışmaları.” ile ödülü aldı.

1982: Aaron Klug, “Kristalografik elektron mikroskobu gelişimi ve biyolojik olarak önemli nükleik asit-protein komplekslerinin yapısal olarak aydınlatılması” çalışması ile ödülü almıştır.

1981: Kenichi Fukui ve Roald Hoffmann, “Kendi teorileri için, kimyasal reaksiyonların seyri” çalışmaları ile ödülü aldılar.

1980: Paul Berg, “Özellikle rekombinant DNA ile ilgili olarak nükleik asitlerin biyokimyası ile ilgili temel çalışmaları” ve Walter Gilbert ile Frederick Sanger, “Nükleik asitlerde baz dizilerinin belirlenmesi çalışması.” ile ödülü almayı başardılar.

1979: Herbert C. Brown ve Georg Wittig, “Sırasıyla, boron ve fosfor içeren bileşiklerin, organik sentezde önemli reaktifler haline gelmesi için geliştirilmesi.” çalışmasıyla ödülü aldılar.

1978: Peter D. Mitchell, “Biyolojik enerji aktarımının kimyagermotik teorisinin formülasyonu yoluyla anlaşılmasına katkısı” ile ödülü almayı başarmıştır.

1977: Ilya Prigogine, “Dengesizlik termodinamiğine, özellikle de dağınık yapılar teorisine yaptığı katkıları” ile ödülü almayı başarmıştır.

1976: William N. Lipscomb, “Kimyasal bağların problemlerini aydınlatan boranların yapısı üzerine yaptığı çalışmalar” ile ödülü almayı başardı.

1975: John Warcup Cornforth, “Enzim katalizli reaksiyonların stereokimyası üzerine çalışmaları” ve Vladimir Prelog, “Organik moleküllerin ve reaksiyonların stereokimyasını araştırması” çalışmaları ile ödülü almışlardır.

1974: Paul J. Flory, “Makromoleküllerin fiziksel kimyası içindeki hem teorik hem de deneysel temel başarıları” ile ödülü almıştır.

1973: Ernst Otto Fischer ve Geoffrey Wilkinson, “Öncü çalışmaları için, bağımsız olarak, organometalik, sözde karmaşık bileşikleri kimyası üzerine çalışmalar” ödülü birlikte aldılar.

1972: Christian B. Anfinsen, “Ribonükleaz ile ilgili çalışmaları için, özellikle amino asit dizisi ve biyolojik olarak aktif konformasyon arasındaki bağlantıyla ilgili çalışma” ve Stanford Moore ve William H. Stein “Bu bağlantıya katkıları, ribonükleaz molekülünün aktif merkezinin kimyasal yapısı ve katalitik aktivitesi” çalışmalarıyla ödülü almayı başardılar.

1971: Gerhard Herzberg, “Moleküllerin, özellikle serbest radikallerin elektronik yapı ve geometrisine olan katkıları” ile ödülü almayı başardı.

1970: Luis F. Leloir, “Şeker nükleotidlerini ve karbonhidratların biyosentezindeki rollerini keşfetmesi” ile ödülü almıştır.

1969: Derek HR Barton ve Odd Hassel, “Konformasyon kavramının ve kimyada uygulanmasının gelişimine katkıları” ile ödülü almıştır.

1968: Lars Onsager, “Geri dönüşümsüz süreçlerin termodinamiği için temel olan ismini taşıyan karşılıklı ilişkilerin keşfi” ile ödülü almayı başarmıştır.

1967: Manfred Eigen, “Çok kısa süreli enerji darbeleriyle dengeyi bozmaktan etkilenen son derece hızlı kimyasal reaksiyonlar üzerine çalışmalar” ve Ronald George Wreyford Norrish ve George Porter “Çok kısa enerji darbeleriyle dengeyi bozmak” çalışması ile ödülü almıştır.

1966: Robert S. Mulliken, “Kimyasal bağlar ve moleküler orbital yöntemle moleküllerin elektronik yapısı ile ilgili temel çalışmaları” ile ödülü almıştır.

1965: Robert Burns Woodward, “Organik sentez sanatındaki olağanüstü başarıları” ile ödülü almayı başarmıştır.

1964: Dorothy Crowfoot Hodgkin, “Önemli biyokimyasal maddelerdeki yapıların X-ışını teknikleriyle yaptığı tespitler” çalışması ile ödülü almıştır.

1963: Karl Ziegler ve Giulio Natta, “Yüksek polimerlerin kimyası ve teknolojisi alanındaki keşifleri” çalışmasıyla ödülü almıştır.

1962: Max Ferdinand Perutz ve John Cowdery Kendrew, “Globüler proteinlerin yapıları ile ilgili çalışmaları” ile ödülü aldılar.

1961: Melvin Calvin, “Bitkilerde karbon dioksit asimilasyonu üzerine yaptığı araştırmalar” çalışmasıyla Nobel Kimya Ödülü aldı.

1960: Willard Frank Libby, “Arkeoloji, jeoloji, jeofizik ve diğer bilim dallarında yaş tayini için karbon-14’ü kullanma yöntemi.” çalışması ile ödülü aldı.

1959: Jaroslav Heyrovsky, “Polarografik analiz yöntemlerinin keşfi ve gelişmesi” çalışması sayesinde ödülü almayı başardı.

1958: Frederick Sanger, “Proteinlerin yapısı, özellikle de insülin yapısı üzerindeki çalışmalar.” ile ödülü almıştır.

1957: Lord (Alexander R.) Todd, “Nükleotidler ve nükleotid ko-enzimleri üzerindeki çalışmaları.” ile ödülü almıştır.

1956: Sir Cyril Norman Hinshelwood ve Nikolay Nikolaevich Semenov, “Kimyasal reaksiyon mekanizmaları üzerine yaptıkları araştırmalar” çalışması ile ödülü almıştır.

1955: Vincent du Vigneaud, “Biyokimyasal olarak önemli kükürt bileşikleri, özellikle bir polipeptit hormonunun ilk sentezi için yaptığı çalışmaları.” ile ödülü almıştır.

1954: Linus Carl Pauling, “Kimyasal bağın yapısı ve karmaşık maddelerin yapısının aydınlatılmasına uygulanması konusundaki araştırmalar” ile ödülü almayı başarmıştır.

1953: Hermann Staudinger, “Makromoleküler kimya alanındaki keşiflerinden dolayı.”

1952: Arrow John Porter Martin ve Richard Laurence Millington Synge, “Bölüm kromatografisinin icadı” çalışması ile ödülü almıştır.

1951: Edwin Mattison McMillan ve Glenn Theodore Seaborg, “Transuranyum elementlerin kimyalarındaki keşifleri.” ile ikili ödülü almıştır.

1950: Otto Paul Hermann Diels ve Kurt Alder, “Diene sentezini keşfetmeleri ve geliştirmeleri”ile ödülü almışlardır.

1949: William Francis Giauque, “Kimyasal termodinamik alanındaki katkılarından dolayı, özellikle maddelerin çok düşük sıcaklıklarda davranışları” çalışması ile ödülü almaya hak kazanmıştır.

1948: Arne Wilhelm Kaurin Tiselius, “Elektroforez ve adsorpsiyon analizi üzerine yaptığı araştırmalar ve özellikle serum proteinlerinin kompleks doğası ile ilgili keşifleri” ile ödülü almıştır.

1947: Sir Robert Robinson, “Biyolojik önemi olan bitkisel ürünler, özellikle de alkaloidler üzerine yaptığı araştırmalar” çalışmasıyla ödülü almıştır.

1946: James Batcheller Sumner, “Enzimlerin kristalize olabileceğini keşfetmesi” ve John Howard Northrop ve Wendell Meredith Stanley, “Enzim ve virüs proteinlerini saf bir biçimde hazırlamaları” ile ödülü almayı başardılar.

1945: Artturi Ilmari Virtanen, “Tarım ve beslenme kimyası alanındaki araştırmaları ve icatları için, özellikle de yem koruma yöntemi” çalışmasıyla ödülü almıştır.

1944: Otto Hahn, “Ağır çekirdeğin fisyonunu keşfetmesi.” ile ödülü almıştır.

1943: George de Hevesy, “Kimyasal süreçlerin çalışmasında izotopların izotop olarak kullanılması konusundaki çalışmaları” ile ödülü almıştır.

1942: Ödül verilmedi.

1941: Ödül verilmedi.

1940: Ödül verilmedi.

1939: Adolf Friedrich Johann Butenandt, “Seks hormonları üzerindeki çalışmaları” ve Leopold Ruzicka, “Polimetilenler ve daha yüksek terpenler üzerindeki çalışmaları” ile ödülü kazanmayı başardılar.

1938: Richard Kuhn, “Karotenoidler ve vitaminler üzerindeki çalışmaları” ile ödülü almıştır.

1937: Walter Norman Haworth, “Karbonhidrat ve C vitamini ile ilgili araştırmaları” ve Paul Karrer, “Karotenoidler, flavinler ve A ve B2 vitaminleri üzerine yaptığı araştırmalar” ile ödülü almayı başardı.

1936: Petrus (Peter) Josephus Wilhelmus Debye, “Dipol momentleri üzerine yaptığı araştırmalar ve X-ışınları ile elektronların gazlardaki kırınımı üzerine yaptığı moleküler yapıya olan katkıları.” ile ödülü almıştır.

1935: Frédéric Joliot ve Irène Joliot-Curie, “yeni radyoaktif elementlerin sentezini tanımalarında.”

1934: Harold Clayton Urey, “Ağır hidrojen keşfi.” çalışması ile ödülü aldı.

1933: Ödül verilmedi.

1932: Irving Langmuir, “Yüzey kimyalarındaki keşifleri ve incelemeleri” ödülü almıştır.

1931: Carl Bosch ve Friedrich Bergius, “Kimyasal yüksek basınç yöntemlerinin geliştirilmesi” ile ödülü aldılar.

1930: Hans Fischer, “Haemin ve klorofilin oluşumuna ve özellikle haemin sentezine yönelik yaptığı araştırmalar” ile ödülü aldı.

1929: Arthur Harden ve Hans Karl August Simon von Euler-Chelpin, “Şeker ve fermentatif enzimlerin fermantasyonu üzerine yaptıkları araştırmalar” ile ödülü almıştır.

1928: Adolf Otto Reinhold Windaus, “Sterollerin anayasası ve vitaminlerle olan bağlantısı üzerine yaptığı araştırmalar” ile ödülü almıştır.

1927: Heinrich Otto Wieland, “Safra asitleri ve ilgili maddelerin anayasası üzerine yaptığı araştırmalar” ile ödülü almıştır.

1926: (Theodor) Svedberg, “dağınık sistemlerdeki çalışmaları için.”

1925: Richard Adolf Zsigmondy, “Kolloit çözeltilerinin heterojen doğasını ve kullandığı yöntemleri, modern koloit kimyasında temel bir yer haline getirdi.” bu sayede ödülü almıştır.

1924: Ödül verilmedi.

1923: Fritz Pregl, “Organik maddelerin mikro analiz yöntemini icadı.” ile ödülü almıştır.

1922: Francis William Aston, “Kütle spektrografisi, izotopları, çok sayıda radyoaktif olmayan elementler ve bütün sayı kuralının ihlali keşfi” ile ödülü almıştır.

1921: Frederick Soddy, “Radyoaktif maddelerin kimyası hakkındaki bilgimize ve onun izotoplarının kökenine ve doğasına ilişkin araştırmalarına yaptığı katkılar” ile ödülü almıştır.

1920: Walther Hermann Nernst, “Termokimyadaki çalışmalar” ile ödüle layık görülmüştür.

1919: Ödül verilmedi.

1918: Fritz Haber, “Amonyakın elementlerinden sentezi” ile ödülü almayı başardı.

1917: Ödül verilmedi.

1916: Ödül verilmedi.

1915: Richard Martin Willstätter, “Bitki pigmentleri üzerine yaptığı araştırmalar” ile ödülü almıştır.

1914: Theodore William Richards, “Çok sayıda kimyasal elementin atomik ağırlığının doğru tespiti” ile ödülü almayı başarmıştır.

1913: Alfred Werner, “Daha önceki araştırmalara yeni bir ışık attığı ve özellikle inorganik kimyada yeni araştırma alanları açtığı moleküllerdeki atomların bağlanması üzerindeki çalışmalar” ile ödüle layık görüldü.

1912: Victor Grignard, “Son yıllarda organik kimyanın ilerlemesini büyük ölçüde geliştiren Grignard reaktifinin keşfi” ve Paul Sabatier, “İnce parçalanmış metallerin varlığında organik bileşiklerin hidrojene edilmesi metodu” ile ödüle layık görüldü.

1911: Marie Curie ve Sklodowska, “Radyum ve polonyum elementlerinin keşfi ile kimyayı ilerletme hizmetlerini, radyumun izolasyonu ve bu olağanüstü elementin doğası ve bileşikleri üzerinde çalışılmasıyla” ödülü almayı başardılar.

1910: Otto Wallach, “Alisiklik (karbosiklik) bileşikler alanındaki öncü çalışmasıyla organik kimya ve kimya endüstrisine verdiği hizmetlerin tanınmasıyla” ödülü almayı başardılar.

1909: Wilhelm Ostwald, “Katalizme ve onun kimyasal kararlılık ve reaksiyon oranlarını yöneten temel prensipler üzerindeki araştırmaları üzerine yaptığı çalışmaları” ile ödülü almıştır.

1908: Ernest Rutherford, “Elementlerin ayrıştırılması ve radyoaktif maddelerin kimyası konusundaki araştırmaları” ile ödülü kazanmıştır.

1907: Eduard Buchner, “Biyokimyasal araştırmaları ve hücre içermeyen fermantasyonunu keşfetmesi” ile ödülü kazanmıştır.

1906: Henri Moissan, “Onun elementi florinin araştırılması ve izolasyonu sırasında onun tarafından verilen büyük hizmetlerin tanınması ve onun adı verilen elektrikli fırının biliminin hizmetinde benimsenmesi” ile ödülü almıştır.

1905: Johann Friedrich Wilhelm Adolf von Baeyer, “Organik kimya ve kimya endüstrisinin ilerlemesindeki hizmetlerini, organik boyalar ve hidroaromatik bileşikler üzerindeki çalışmaları” ile ödülü almıştır.

1904: Sör William Ramsay, “Havadaki inert gazlı elementlerin keşfindeki hizmetlerini ve periyodik sistemdeki yerlerini belirleme konusunda” yaptığı çalışma ile ödülü almıştır.

1903: Svante August Arrhenius, “Elektrolitik ayrıştırma teorisi ile kimyayı ilerletmeye getirdiği olağanüstü hizmetleri kabul ederek” ödülü aldı.

1902: Hermann Emil Fischer, “Şeker ve pürin sentezleri üzerine yaptığı çalışmalarla ortaya koyduğu olağanüstü hizmetlerin tanınması” ile ödülü almıştır.

1901: Jacobus Henricus van’t Hoff, “Kimyasal dinamikler ve çözümlerde ozmotik basınç yasalarının keşfiyle ortaya koyduğu olağanüstü hizmetlerin farkında olarak” ödülü almıştır.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here