Lityum Nedir? Özellikleri ve Diğer Bilgiler

1
918
Lityum Nedir?

Bilinen en hafif metal olan Lityum, bataryalarda ve uçakların üretimlerinde kullanılmaktadır. Diğer taraftan da bu metal ruhsal bozukluklarda da tedavi amaçlı dengeleyici olarak kullanıldığı bilinmektedir.

Lityum Nedir?

Ham halde Lityum

Lityum nedir sorusunun en basit cevabı, bilinen en hafif elementtir. Atom numarası 3’tür. Özellikle uçak yapımında ve batarya yapımında kullanılmaktadır.

Brezilyalı doğa bilimci ve devlet adamı Jozé Bonifácio de Andralda e Silva, 1790’larda İsveç’te yer alan Utö üzerinde Mineral Petalite (LiAISi 4 O 10 ), keşfetti. Fakat Lityum’un tam olarak izole edilmesi ve keşfedilmesi 1855 yılına kadar sürdü. Bunun için İngiliz kimyacı Augustus Matthiessen ve Alman kimyacı Robert Bunsen elementi ayırmak için lityum klorürden ayırmaya çalıştı.

Lityum Özellikleri Nelerdir?

  • Atom numarası: 3
  • Atomik sembol: Li
  • Atom ağırlığı: 6.941
  • Yoğunluk: Santimetre küp başına 0.534 gram
  • Oda sıcaklığında durum: Katı
  • Erime noktası: 356.9 Fahrenheit (180.5 santigrat derece)
  • Kaynama noktası: 2448 derece Fahrenheit (1342 santigrat derece)
  • İzotop sayısı: 10; 2 kararlı
  • En yaygın izotoplar: Li-7 (yüzde 92.41 doğal bolluk), Li-6 (yüzde 7,59 doğal bolluk)

Lityum Fiziksel Özellikleri

Hafif ve yumuşak dokulu bir metal olan Lityum, bir mutfak bıçağı ile kesilebilir ve ayrıca düşük yoğunluğu ile de su üzerinde yüzebilir. Diğer taraftan da tüm metaller içerisinde en düşük erime noktasına sahiptir ve aynı zamanda en yüksek kaynama noktasına sahiptir.

Lityum ile İlgili Bilmeniz Gerekenler

Lityum Pil

Bir bilim laboratuvarına göre Dünya kabuğunun yüzde 0.0007’lik kısmını Lityum oluşturmaktadır.

Ulusal Ruh Sağlığı Enstitüsü‘ne göre Gıda ve İlaç İdaresi tarafından depresyon ve panik atak tedavilerinde onaylanan ilk ilaçlar Lityum tuzlarıdır.

Günümüzde Lityum karbonat (Lityum karbonat Li₂CO₃ formüllü, karbonatın lityum tuzu olan inorganik bileşik.), en çok farmasötik (Medisinal ya da farmasötik, kimya ile eczacılığın kesiştiği noktadaki etkin madde dizaynı, organik sentez ve ilaçlar geliştirmek ile ilgili bilimsel daldır.) olarak satılan bileşiktir.

Solucanlarla yapılan bir deneyde, MIT’deki (Massachusetts Teknoloji Enstitüsü) biyologlar, lityumun beyindeki önemli bir proteini engelleyici etki ettiğini ve kaçınma davranışına bağlı nöronların uyuşuk hale geldiğini bulmuşlardır. Yani sakinleştirici bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir.

NASA‘ya göre, lityumun ile birlikte en hafif kimyasal elementler (hidrojen ve helyum), evrenin doğuşunda yaratılan tek elementtir. Fakat Kayıp Yıldız Lityum olarak adlandırılan bir sorunda evren üç kat daha fazla lityum bulundurmalıdır. İlk kez 1980 yılında ortaya atılan bu teori 2018 yılında bilim adamları tarafından tespit edilen normalden 3 bin kat daha fazla Lityum bulunduran bir yıldız keşfettiler.

Lityum-iyon piller, dizüstü bilgisayarlar, telefonlar ve diğer dijital cihazlar için hafif, şarj edilebilir gücün en önemli kaynağıdır. ABDJeolojikAnketi‘ne göre, Arjantin ve Şili, artan talebi karşılamak için yalnızca 2014 yılında lityum üretimini yüzde 15 artırdı. Dünya çapında ise, üretim yüzde 6 oranında artmıştır.

ABD‘nin, USGS‘ye göre Nevada’da bir Lityum madeni bulunuyor. Ayrıca Şili ve Avustralya, Dünya’nın en Lityum‘unu üretiyor.

Son bir bilgi daha. İçme sularında düşük miktarda Lityum bulunmaktadır.

Kaynakça

http://www.rsc.org/periodic-table/element/3/lithium

https://education.jlab.org/itselemental/ele003.html

https://www.nimh.nih.gov/health/topics/bipolar-disorder/index.shtml

https://www.eurekalert.org/pub_releases/2016-07/miot-nct070516.php

https://phys.org/news/2014-08-big-conditions-lithium-problem.html

https://periodic.lanl.gov/3.shtml

https://medlineplus.gov/druginfo/meds/a681039.html

1 YORUM

  1. Lityum bataryalar eski bataryalara göre ince falan ama eski bataryalar daha uzun ömürlüydü bana soracak olursak tabi ki lityumun doldurma hızı da eskilere göre hızlı oluyor 🙂

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here