Kuraklık Nedir? Kuraklık Türleri Nelerdir?

0
331
Kuraklık Nedir? Kuraklık Türleri Nelerdir?

Neredeyse tüm ülkelerde ve tüm iklim türlerinde karşımıza çıkan kuraklık, küresel ısınma ile birlikte etkisini üst düzeye çıkarmış durumda. Bu durumdan en çok etkilenen ülkelerden biri olan Amerika Birleşik Devletleri, bu durumun ciddi ekonomik problemlere yol açabileceğini ön görüyor.

Peki kuraklık nedir ve kuraklık hakkında bilmemiz gerekenler nelerdir?

Çoğu kişi tarafından kuraklık, ürün hasarı, susuzluk gibi sorunlara yol açan uzun süreli kuru hava koşulları, yani yağışsız ve sıcak havalar olarak görür. Fakat derine indikçe olayın sadece bununla ibaret olmadığı görülür.

NOAA yani Ulusal Kuraklık ve Atmosfer İdaresi İklim Tahmin Merkezi‘nde görev alan kuraklık uzmanı David Miskus, yapmış olduğu açıklamasında “Kuraklığa sadece yağış ve yüksek sıcaklıkların değil, aşırı nüfusun neden olduğunu unutmayalım.” ifadelerini kullanıyor.

Donald A. Wilhite ve Michael H. Glantz Kuraklık Tanımı
Kaynak: https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/02508068508686328?journalCode=rwin20&

80’li yıllarda Uluslararası Su dergisinde bir çalışma yayınlayan Donald A. Wilhite ve Michael H. Glantz isimli iki araştırmacı kuraklık için 150’den fazla tanım ortaya koymuştu. Bu noktada ikili kuraklığı bir düzene sokmak ve bilimsel olarak daha basit bir şekilde inceleyebilmek için kategorilere ayırmışlardır. Bu kategorilerden ilk üç tanesi fiziksel bir olgu olarak kuraklığa bakarken, son kategori ise arz talep sorunu ve su sıkıntılarının etkileri açısından oluşturulmuştur.

Peki kuraklık çeşitleri nelerdir?

Kuraklık Türleri Nelerdir?

Meteorolojik kuraklık, bölgelere özgü olmakla birlikte bulunulan bölgenin yıllık yağış miktarını ele alır.

Burada bir örnek vermemiz gerekirse Amerika’da yapılan bir araştırma ve resmi verilere göre ABD’nin Güneybatı bölümü yılda ortalama 7 santimetre yağış alırken, Kuzeybatı bölümü ise 381 santimetre yağış almaktadır.

Yukarıda yer alan ortalamanın altındaki her veri kuraklık olarak nitelendirilmektedir. Bu da Meteorolojik Kuraklık olarak adlandırılır.

Tarımsal kuraklık, bitkiler yetiştirme aşamaları sırasında ve yaşamının her noktasında her canlı gibi suya ihtiyaç duyar. Fakat özellikle yetiştirme aşamaları sırasında çok önemlidir.

Örneğin, bitki ekim zamanlarında yetersiz nem, çimlenmeyi engelleyebilir, düşük bitki popülasyonlarına ve verimde bir azalmaya neden olabilir.

Bu da Tarımsal Kuraklık olarak adlandırılır.

Hidrolojik kuraklık, akarsularda, nehirlerde ve rezervlerde sürekli olarak düşük su hacimlerini ifade eder. Meteorolojik Kuraklık ile ilişkili olan Hidrolojik Kuraklık, rezervlerin çekilmesi, olumsuz insan faaliyetleri durumu daha da kötüleştirebilir.

Sosyoekonomik kuraklık, su arzının su talebini aştığı durumda ortaya çıkar. Tanım olarak bu tür kuraklık örnekleri çok fazla sulama veya nehirlerdeki su miktarını düşürerek enerji üretimine yönlendirilen hidroelektrik santral operatörleri kurulumlarında ortaya çıkar.

Kuraklık Ölçümü

Dünya’da kuraklık ölçümü ilk olarak Amerika’da başlamıştır. Bunun için 1965 yılında tasarlanan Palmer Kuraklık Şiddeti Endeksi (PDPC) kurulmuştur. Bu endeks, topraktaki nem eksikliğinin bir tahmini olarak kullanılmakta ve kuraklık şiddetiyle kabaca ilişkilendirilmektedir.

1999 yılında ABD Kuraklık Monitörü , PDPC ülkenin kuraklık göstergesi olarak değiştirilmiştir.

Kuraklık ölçümünde 5 farklı seviye vardır. Bunlar;

  • Anormal kuru (-1.0 ve 1.9 arasında bir PDSI’ye karşılık gelen kategori D0)
  • Orta kuraklık (D1, -2.0 ve -2.9 arası PDSI)
  • Şiddetli kuraklık (D2, -3.0 ve -3.9 arasında PDSI)
  • Aşırı kuraklık (D3, -4.0 ve -4.9 arası PDSI)
  • İstisnai kuraklık (D4, -5.0 ile -5.9 arası PDSI)

Türkiye’de Kuraklık

Türkiye, zaman zaman önemli kurak dönemler geçirmektedir. Son birkaç yıldır büyük bir sorun gözükmese de bölgelere göre baktığımızda yakın bir gelecekte kurak günler bizleri bekliyor.

Türkiye Kuraklık Endeksi

Ülkemizde kuraklık endeksi Meteoroloji tarafından ölçülmektedir.

Kurak Bir Gelecek Bizleri Bekliyor.

Kurak Bir Gelecek Bizleri Bekliyor.

Kuraklık insanlığın son yıllarda karşılaştığı en büyük sorunlardandır. Küresel ısınma ile beraber karşımıza çıkan ve sadece insana değil ekonomiye de büyük zararları olan bir sorundur.

İnsan nüfusu arttıkça su ve tarım ürünlerine de ihtiyaç artmaktadır. Bu da kuraklığa neden olmaktadır. Gelecekte ise nüfus artış hızına bağlı olarak kuraklık artışı da en büyük sorunlardan biri olacaktır.

Küresel nüfus artışının yanı sıra, küresel ısınma, şu anda ve gelecekte Dünya’nın pek çok yerinde kuraklığın şiddeti artarak devam ediyor.

Uluslararası İklim Değişikliği Paneli’nin çalışmalarına göre kuraklık özellikle ABD’nin güneybatısı, Avustralya ve Afrika’nın ve Avrupa’nın bazı bölümleri gibi subtropikal alanlarda artacak. Buun en büyük nedeni küresel ısınma ile birlikte daha fazla buharlaşma.

Yani kısaca bizleri ve yaşamımızı devam ettirmesi gereken nesilleri kurak bir gelecek bekliyor.

Kaynakça

http://www.cpc.ncep.noaa.gov/products/Drought/

http://www.drought.gov/drought/

https://www.unicef.org/drought/drought-countries.htm

http://documents.worldbank.org/curated/en/577701468018561725/pdf/555410PUB0Redu1EPI1958813201PUBLIC1.pdf

https://droughtmonitor.unl.edu/

https://www.mgm.gov.tr/veridegerlendirme/kuraklik-analizi.aspx

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here