İlyas – Elyasa Bazna (Çiçero) Kimdir?
İlyas – Elyasa Bazna (Çiçero) Kimdir?
Ocak 18, 2019
admin
Paylaş

İkinci Dünya Savaşı sırasında savaşın seyrini değiştirebilecek kişilerin başında gelen ve yüzyılın casusları arasında gösterilen İlyas Bazna ya da Elyesa Bazna ya da kod adıyla Çiçero, bir Alman casusudur.

Kimilerine göre ikili oynayan bir casus, kimilerine göre de bir Türk casusudur. Peki İlyas Bazna gerçekte kimdir?

İlyas – Elyesa Bazna Kimdir? – Hayatı

1904yılında Arnavutluk Priştine‘de dünyaya gelen Elyesa Bazna ya da bildiğimiz adıyla İlyas Bazna, Osmanlı İmparatorluğu’nun topraklarını kaybetmeye başlamasıyla birlikte ailesiyle İstanbul’a göç eder. İstanbul’da birçok suça karışan Bazna, 3 yıl hapse mahkum edilir. Bu sırada Fransa’ya gönderilir. Burada Fransızca öğrenmesiyle birlikte ilk olarak Yugoslavya büyükelçisinin şoförlüğünü yapmaya başlamıştır. Devamında Alman konsolosluğu danışmanının uşağı, ardından da İngiliz büyükelçiliğinin birinci katibinin, son olarak da İngiliz büyükelçisinin uşağı olarak devam eder.

O Artık Çiçero!

İlyas Bazna hakkında diğerlerinin bilmediği bir şey vardır. İngiliz büyükelçisi Bazna’yı, saf, tek kelime İngilizce bilmeyen biri olarak nitelendirmiştir. Ama o İngilizleri babasının ölümünün bir numaralı sorumlusu olarak görür. Bu da onun hayatını değiştirir. O sırada ortaya çıkan İkinci Dünya Savaşı sırasında, İngilizlere ait bilgileri Almanlara satmak için girişimlere başlar. Tabi buradaki avantajı İngiliz büyükelçinin opera sevgisidir. Bazna’da opera aryaları konusunda oldukça iyidir. Öyle ki büyükelçi duşa girdiği sırada bir yandan sırtını keselerken diğer taraftan arya söylemekte büyükelçiyi mest etmektedir.

Bazna, hem daha çok para kazanmak hem de İngilizlerden intikam almak için Alman ateşesi ve aynı zaman istihbaratçı olan Ludwig Moyzisch ile iletişime geçer ve 20 bin sterlin karşılığında istihbarat verebileceğini iletir. Talebi 3 gün içerisinde kabul görür. Ancak bir sorun vardır. Belgeler büyükelçinin kasasındadır ve anahtarlar da boynundadır. Tek şansı duş sırasında anahtarı kopyalamaktır. Almanlar bu konuda ona yardımcı olur ve anahtarın bir kopyasını almayı başarır. İlk parti belgeleri Ludwig’e ulaştırır ve parasını alır. Fakat ona karşı bir güvensizlik vardır.

Verdiği ilk istihbaratta Almanlara karşı saldırının farklı bir bölgeden yapılacağı yazmaktadır. Fakat hem Alman yetkililer hem de Führer Hitler, buna inanmaz ve farklı bir yerden savunmaya hazırlanırlar. Ancak saldırı Bazna’nın belgelerde ulaştırdığı yönden yapılır çok büyük kayıplar verilir. Almanlar ona güvenmeye başlar Çiçero kod adını verir.

Yolun Sonu ve Sahte Paralar

İstihbaratlarını ulaştırma devam eden Çiçero’dan kimse şüphelenmemektedir. Diğer taraftan da müttefikler ve özellikle İngilizler içeride bir sızıntı olduğunun farkındadır. Görevli sekreterlerden birinin de Amerikan Ajanı olduğunun ortaya çıkması şüpheleri daha da artırmıştır. Korkmaya başlayan Bazna, kısa süre sonra görevinden ayrılmıştır. Kendisine Nazi İstihbarat Servisi Abwehr tarafından 300 bin sterlin ödeme yapılmıştır. Bu parayla Arjantin’ kaçmıştır. Fakat kısa süre sonra paranın İngiliz ekonomisini çökertmek için Almanlar tarafından basılan sahte para olduğunu anlamıştır.

Parasız kalan Bazna, savaş sonrasında tazminat davası açsa da buradan kazandığı tazminat çok cüzi bir miktardır. Diğer taraftan kendisine takılan Çiçero kod adını ise 1950 yıllara geldiğinde öğrenmiş ve bir süre sonra da “Ben Çiçero’ydum.” kitabıyla bir miktar para kazanabilmiş ve kendisini tüm dünyaya tanıtmıştır.

5 Fingers (5 Parmak) Filmi

Çiçero’nun hayatı 5 Fingers filmi ile Joseph L. Mankiewicz‘in yönetmenliğinde sinemaya uyarlanmış ve Bazna rolünü James Mason oynamıştır. Filmin büyük bölümü Ankara’da ve bir kısmı da İstanbul’da geçmiştir.

Son Yılları ve İlyas – Elyesa – Bazna’nın – Çiçero’nun Ölümü

Yaşamının son dönemini Münih’te bir gece bekçisi olarak geçiren Bazna, son dönemde parasızlık yüzünden büyük sorunlar yaşamıştır.